Jak chwalić dzieci?

Samoocena dziecka kształtuje się każdego dnia. Każda osoba z otoczenia, jej wypowiedzi wpływają na to, jak dziecko odbiera siebie samego, co o sobie myśli, czy jest z siebie zadowolone. Jak wspierać kształtowanie pozytywnej samooceny u dziecka? I jak chwalić, żeby było to autentyczne i pomocne dla dziecka?

Wiola Skawińska


Badania wskazują, że największymi osobami mającymi wpływa na samoocenę dzieci są rodzice, którzy dostarczają zarówno wzorców zachowań, modelują sposób traktowania innych, ale również wygłaszają opinie o dziecku.

 

Jak chwalić dzieci?

Ważne, by pochwała była prawdziwa – to najważniejsze, ponieważ dziecko na jej podstawie buduje obraz siebie. Dobra pochwała powinna opisywać zachowanie: to co widzisz lub, co słyszysz w danej chwili (np.: „Widzę, że posprzątałaś pokój").

Dzięki takiemu sformułowaniu, zamiast częstego używania ogólników typu „super” lub „wspaniale”, dziecko ma możliwość skonfrontowania opinii na swój temat z rzeczywistym zachowaniem. Należy również unikać słowa „ale”, które dewaluuje pochwałę, np.: „Przepisałeś zdanie, ale bardzo niestarannie”.

Do zakazanych słów należą również:

w końcu

tym razem

nareszcie

jak chcesz to potrafisz

zrobiłeś to prawie tak dobrze, jak …

Warto często się zastanowić, jak na nas wpłynęłaby pochowała jaką serwujemy dziecku, np. wypowiedziana przez szefa (chociaż nasza relacja z dzieckiem jest innej natury :)). Zwracajmy uwagę nawet na małe drobiazgi, ale jednocześnie uczmy się dobrze chwalić – bez porównywania, negowania. To wcale nie jest łatwe!

1) Prawdziwa i wiarygodna 

Sam rodzic wypowiadając ją w nią wierzy, dodatkowo inne osoby mogłyby powiedzieć to samo.

2) Pozytywnie sformułowana 

bez słowa „nie” oraz innych negatywów. Chwalić należy za to, co zostało zrobione a nie za to, czego dziecko nie zrobiło. Gdy dziecko nie krzyczało w czasie ubierania, zamiast powiedzieć: „Nie krzyczałeś, kiedy Cię ubierałam” lepiej powiedzieć „Ubierałeś się w ciszy”.

3) Nieoceniająca

Pochwała powinna odnosić się do przeszłości (czas przeszły ciągły) i być sformułowana bez krytyki, oceny, czy moralizowania.

4) Poważna

Czyli beż ironii, śmiechów czy żartów.

5) Konkretna

Powinna wskazywać zachowanie (nie cechę!), które zaistniało i było pozytywne.

Pozytywna samoocena wpływa na budowanie poczucia własnej wartości i to od niej w dużej mierze zależy to, czy dziecko będzie samodzielnie rozwiązywać problemy, wierzyć we własne siły i możliwości oraz dokonywać trudnych wyborów.

 

Wybrane dla Ciebie