Matematyka - szkolny koszmar czy "królowa nauk"?

Matematyka jest przykładem dziedziny, której opanowanie bywa dla wielu uczniów nie lada wyzwaniem. Dla sporej grupy jest ona prawdziwą zmorą okresu szkolnej edukacji. Tymczasem opracowano już metody, dzięki którym nauka matematyki może być nie tylko efektywna, ale również naprawdę interesująca i co ważniejsze przyjemna!

Po pierwsze, mając na uwadze fakt, że najefektywniej uczymy się przez własne doświadczenie, w edukacji dzieci warto stosować narzędzia, które pozwolą uczniom w praktyce poznać konkretne zagadnienie. To szczególnie ważne w przypadku kilkulatków. Opanowanie przez nie abstrakcyjnych pojęć wymaga odwołania do zrozumiałych przykładów. Jednak to właśnie w tym wieku umysł dziecka jest najbardziej chłonny, a intuicyjna ciekawość świata pozwala mu niemal bez wysiłku zdobywać nową wiedzę i umiejętności. Dlatego twórcy programu nauczania matematyki MathRiders przede wszystkim stawiają na możliwość „wypróbowania” każdej matematycznej zasady w odniesieniu do codziennego życia dziecka. Gdy konkretne zajęcia dotyczyć mają ułamków, na początku maluchy mogą na przykład składać kartkę papieru - najpierw na pół, później na ćwiartki i mniejsze części. Po rozłożeniu kartki są proszone o zakolorowanie 1 obszaru. Następnie nauczyciel zadaje pytania: Ile obszarów jest zakolorowanych? Ile obszarów pozostaje białych? Ile razy musiałbyś kolorować kolejne kwadraty, by zakolorować wszystkie? Odpowiedź brzmi: 8 razy. Jeżeli więc dzieci kolorowały tylko raz, to zakolorowały 1/8 wszystkich kwadratów, czyli całości obszaru.

Po drugie, niezwykle ważna jest świadomość, że rozwój człowieka ma charakter całościowy, a opanowanie umiejętności w jednym obszarze, jest często nierozerwalnie połączone z rozwinięciem innych sfer. Dlatego warto pamiętać, że rozwój dziecka powinien przebiegać harmonijnie, zarówno w obszarze psychomotorycznym, jak też intelektualnym i społecznym. Dlatego są ćwiczenia ruchowe, podczas których maluchy liczą lub powtarzają tabliczkę mnożenia. Innym elementem zajęć, dzięki któremu uczniowie mają okazję rozwijać nie tylko umiejętności matematyczne, ale też komunikacyjne, jest praca w grupie. Dzięki temu, opisując i tłumacząc innym, co w danym momencie robią i dlaczego wykonują daną czynność, rozwijają swój język i autoekspresję oraz budują pewność siebie. Dodatkowo, tego typu aktywność ułatwia im zrozumienie i zapamiętanie tego, czego już się nauczyły.

Twórcy metody naturalnej dla dziecka nauki matematyki stanęli przed pytaniem: czym zastąpić nużące rozwiązywanie zadań w szkolnej ławce? Świetnie sprawdzają się łamigłówki a także wierszyki, rymowanki i elementy muzyczne – młodszym dzieciom piosenki pozwalają nie tylko zaangażować się w zajęcia, ale również wspomagają proces zapamiętywania. Bardzo atrakcyjne dla uczniów w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym są też różnego rodzaju historyjki i opowieści, za pomocą których prezentowane są na przykład najważniejsze dokonania najsłynniejszych postaci świata matematyki.

Prostym i zarazem wielofunkcyjnym narzędziem są tablice z kolorowymi obrazkami przedstawiającymi konkretną scenkę (tzw. MathBoard). Przedstawiona na planszach, pozornie nieskomplikowana historia osadzona w znajomym maluchom kontekście, pozwala na wykonanie wielu aktywności i matematycznych operacji – od kategoryzowania, dodawania i odejmowania, po analizę różnic, brakujących elementów i innych działań wspierających rozwój logicznego myślenia.  Istotą tego narzędzia jest sprowokowanie uczestników zajęć do dyskusji i pokazanie, że ich przemyślenia oraz działania są niezwykle cenne. Najmłodszym daje to ogromny zastrzyk pewności siebie, równolegle stwarzając niepowtarzalną przestrzeń dla matematycznych doświadczeń.

Każdy człowiek, zwłaszcza ten mały, potrzebuje odpowiedniej stymulacji ze strony otoczenia. Dlatego w procesie edukacyjnym tak ważną rolę pełni nauczyciel, którego zadaniem jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale też poświęcenie każdemu z uczniów odpowiedniej dozy uwagi. Dla dziecka bardzo duże znaczenie ma umiejętne wskazanie mu obszarów do poprawy, wsparcie i przede wszystkim pochwała ze strony pedagoga. Ze względu na wymagania programowe, dużą liczbę uczniów i małą ilość czasu, nauczyciel w szkole zazwyczaj nie może sobie pozwolić na indywidualną pracę z podopiecznym. Dlatego tak skutecznym uzupełnieniem tradycyjnych zajęć szkolnych są alternatywne programy nauczania, które zapewniają dzieciom to, co często bywa nieosiągalne w ramach obowiązkowych lekcji.

Nie warto dopuszczać do sytuacji, w której dziecko zacznie mieć zaległości. Warto działać prewencyjnie i nie dopuścić do pojawienia się trudności. Dlatego zajęcia dla kilkulatków cieszą się coraz większą popularnością. W przypadku starszych uczniów zazwyczaj celem opiekunów jest poprawienie wyników, nadrobienie zaległości a także przezwyciężenie niechęci dziecka do przedmiotu, który obecnie jest obowiązkowy we wszystkich egzaminach szkolnych.

Nauczycielom kształcącym metodami opracowanymi przez MathRiders zależy, by nie tylko pomóc uczniom nadrobić zaległości, ale przede wszystkim rozwinąć ich kompetencje na tyle, by matematyka stała się dla nich przedmiotem zrozumiałym, a proces uczenia był źródłem satysfakcji. Tylko tak wzbudzona wewnętrzna motywacja może pozwolić na wykształcenie trwałej, pozytywnej postawy wobec „królowej nauk”.