rola oświaty

Przedwczoraj prezydent Andrzej Duda podpisał reformę edukacji. Dokument nosi nazwę „Prawo oświatowe” i został przyjęty przez polski parlament 14 grudnia ubiegłego roku. Można powiedzieć, że stawia na głowie polskie szkoły. Co zmieni reforma oświaty?

Anachroniczny pruski system edukacji już dawno przekroczył granicę wydolności i wykazał kompletny brak dostosowania do ucznia. Lista wad polskich szkół jest długa. Debata publiczna zazwyczaj ogranicza się do kwestii religii w szkołach, tymczasem zarzuty ekspertów zajmujących się tym tematem są dużo poważniejsze i dotyczą fundamentów. Oświata wymaga co najmniej gruntowej reformy, jeśli nie rewolucji.

W grudniu zeszłego roku kalendarzowego wprowadzono kilka kluczowych zmian w oświacie, w tym m.in. tzw. „ustawę o sześciolatkach”. Dziennikarze, politycy i krytycy skupili uwagę opinii publicznej głównie na podniesieniu wieku rozpoczęcia nauki szkolnej z sześciu do siedmiu lat. Mało kto jednak dostrzegł dużo poważniejsze zmiany dotyczące nadzoru pedagogicznego i edukacji domowej.

W polskim systemie oświatowym przepisy narzucają na wszystkich obywateli od siódmego do osiemnastego roku życia przymus uczęszczania do szkoły. Do wyboru są szkoły państwowe lub prywatne. Wszystkie jednakże działają w oparciu o te same przepisy. Mają narzucony odgórnie program i ograniczenie, by używać wyłącznie dopuszczonych podręczników. W szczególnych przypadkach można się ubiegać o zwolnienie z przymusu szkolnego, lecz i tak trzeba udowodnić, poprzez zdanie corocznych testów, opanowanie programu.

System edukacji w Polsce przeżywa ogromny kryzys. Dotyczy on również sytuacji polskich uczelni. Zły stan szkół podstawowych i średnich odbija się na uniwersytetach. Te ostatnie nie są dostosowane do potrzeb rynku pracy. Nie kształcą także należycie elit społecznych, gospodarczych, politycznych czy naukowych.

W debacie o kształcie polskiej oświaty zapomina się o tym, jaki jest prawdziwy cel przymusu szkolnego, państwowego szkolnictwa oraz odgórnego regulowania edukacji. Zwolennicy obecnego status quo oficjalnie podpierają się ideą walki z analfabetyzmem.